Toen was geluk heel gewoon

Voor de “gewone” Nederlander is het wettelijk erfrechtsysteem zo slecht nog niet.
Maar wat is tegenwoordig “gewoon”? Stel u komt te overlijden zonder dat u een testament heeft opgesteld? Wat gebeurt er dan met uw nalatenschap?

Er zijn dan, platgezegd, twee scenario’s:

  1. Heeft u een echtgeno(o)t(e) (of geregistreerd partner) en kinderen? Dan krijgen zij allemaal een gelijk deel uit uw nalatenschap. Uw partner heeft het recht om uw nalatenschap te gebruiken tot zijn of haar overlijden. Uw kinderen krijgen een vordering op uw partner.
  2. Heeft u geen echtgeno(o)t(e) (of geregistreerd partner) en kinderen? Dan wordt uw nalatenschap verdeeld over uw ouders en (half)broers en (half)zussen.

Vroeger was het gebruikelijk om getrouwd te zijn tot de dood. De nalatenschap bleef binnen het gezin en was bedoeld voor de echtelijke kinderen. Was er ook sprake van een buitenechtelijk kind? Dan hoefde de moeder daarvan niet te verwachten dat zij en haar kind, na het overlijden van de vader, verzorgd achter werden gelaten.

Hoewel de meeste Nederlanders nog steeds hun vermogen binnen de familie willen laten vererven, wordt de groep mensen die wij zien als onze familie steeds groter. Niet langer kijken we alleen naar het aanverwantschap: ook de onderlinge relatie is doorslaggevend. Helaas sluit het erfrecht nog niet in alle gevallen goed aan op deze ontwikkeling. Daarnaast kiest lang niet iedereen er meer voor om het gehele vermogen te laten vererven naar de volgende generatie. Door testamentair vast te leggen dat een generatie (deels) wordt overgeslagen, wordt én erfbelasting bespaard én komt het vermogen terecht bij hen die het echt nodig hebben.

Vooral voor families met ongehuwd samenwonenden en samengestelde gezinnen is het oppassen geblazen.

Een tweetal voorbeelden:

  1. Stel u woont ongehuwd samen met uw partner en krijgt samen een kind? Indien de vader overlijdt zonder het kind erkend te hebben, verkrijgt het kind zijn of haar deel in de nalatenschap van vader alleen indien de rechtbank wordt verzocht om een gerechtelijke vaststelling van het vaderschap. Wilt u trouwens dat uw kind zo min mogelijk verkrijgt, dan moet u dit vastleggen in een testament. Uw kind houdt echter altijd recht op zijn legitieme portie in uw nalatenschap.
  2. Stel u en uw partner hebben beiden kinderen uit een eerdere relatie en u wilt dat uw stiefkinderen ook een gedeelte van uw nalatenschap verkrijgen? Dan moet u dit vastleggen in een testament. Omdat er geen bloedband is, verkrijgen stiefkinderen niets op grond van het wettelijk erfrechtsysteem.

Let op: In beide gevallen zijn er ook gevolgen als uw eigen ouders of de ouders van uw partner vermogen willen nalaten aan uw niet-erkende kind of stiefkind.

En dan is er nog het volgende vraagstuk: wat zijn de gevolgen als uw niet-erkende kind of stiefkind wel een gedeelte van uw erfenis verkrijgt? Voor het vaststellen van de verschuldigde erfbelasting kent de Successiewet verschillende tariefgroepen die afhankelijk zijn van de verwantschap tussen de verkrijger en de erflater. Hoe dichter de verkrijger bij de erflater staat, hoe lager de tarieven en hoe groter de vrijstelling. De vrijstellingen voor kinderen en kleinkinderen bedraagt € 20.946 (2020). Kinderen betalen tot een verkrijging van € 126.723 (2020) 10% erfbelasting. Verkregen zij meer? Dan betalen ze hierover 20% erfbelasting. Voor kleinkinderen zijn de belastingpercentages respectievelijk 18% en 36%. Deze tarieven zijn ook van toepassing indien er een gerechtelijke vaststelling van het vaderschap is, maar niet per definitie voor verkrijgingen van stief(klein)kinderen.

Voor stief(klein)kinderen zijn de belastingpercentages afhankelijk van het regime waaronder stiefmoeder en stiefvader samenleven. Als stiefmoeder en stiefvader gehuwd zijn, geldt voor de stief(klein)kinderen de tarieven die gehanteerd wordt voor (klein)kinderen. Dit is ook het geval wanneer stiefmoeder en stiefvader inmiddels zijn gescheiden. Woonden stiefmoeder en stiefvader ongehuwd samen? Dan vervalt de verwantschap voor de erfbelasting en is het zogenoemde derdentarief van toepassing. De vrijstelling wordt verlaagd van € 20.946 (2020) naar € 2.208 (2020) en het tarief verhoogd naar 30% tot een verkrijging van € 126.723 (2020). Over het meerdere is de verkrijger zelfs 40% belasting verschuldigd.

Herkent u zich in de geschetste situaties? De toe te passen tarieven kunnen wij niet voor u wijzigen, maar wij helpen u graag om te zorgen dat de verdeling van uw nalatenschap bij uw overlijden overeenkomt met uw wensen.

Jorine van der Waals.jpg
Jorine van der Waals
Belastingadviseur

jorine.van.der.waals@actan.nl
+31 6 52 36 01 64

 

 

 Kom ons

 

 TEAM VERSTERKEN

 

 Bekijk de vacatures

Doe de

 

MKB branchescan

 

Krijg inzicht in uw positie in de branche

BAANGERELATEERDE
 

INVESTERINGSKORTING


(BIK)

Stel mij een vraag

Specifieke informatie nodig?

Stel ons een vraag

T +31 20 653 21 00